Yağların sindirimi ağızdaki sublingual bezlerin salgısı olan lingual lipazın bolustaki yağlara etkisi ile başlar.

Ancak yağların ağızda kalış süresi saniyelerle ifade edildiği için ve mideye inen bolusdaki lipazın ve hatta midede mevcut gastrik lipazın varlığına rağmen yağların bu şekilde ortaya çıkan sindirimi genellikle önemsiz seviyede olarak kabul edilir. Yağların sindiriminde, büyük damlalar halinde bulunan yağ damlalarının daha küçük parçalara ayrılması ve böylelikle suda eriyen özellikteki lipazların etki yüzeyinin arttırılması yani emülsifiye edilmesi yağların sindirimini kolaylaştırmaktadır. Bu işlemi Koledokt kanalı ile duodenuma gelen safra salgısı gerçekleştirir. Safra salgısında çok miktarda safra tuzları ve bir fosfolipid olan lezitin bulunur. Bunlar deterjan gibi lf: görürler. Bu maddelerin polar grupları suda erirken, nonpolar grupları (sterol) ise yağ* da erir durumdadır. Safra tuzları yağ damlalarını daha küçük parçalara ayırarak çaplan 3-6 nm kadar olan küçük küresel miçeller (miseller) oluştururlar ve böylece enzimin etki edebileceği yüzey alanı genişler. Bu miçeller aynı zamanda yağların sindirimi sonucu oluşan monoaçilgliserol (monogliserid) ve serbest yağ asitlerinin, yağın sindirimini engellememesi için yağın yanından derhal uzaklaştırılmasını sağlar. Yağların sindirimi safra tuzları olmaksızın da gerçekleşir fakat sindirilebilir oran % 60'a kadar düşebilir.
Yağların sindirilmesinde en önemli enzim duodenumda bulunan pankreatik lipazdır. Bu enzim çok güçlüdür ve tüm yağların sindirimine yetecek miktardadır. Enterositlerin de lipaz enzimi (enterik lipaz) olmasına rağmen genellikle bunlara iş düşmediği için önemsiz kabul edilir. Yağların sindiriminde serbest yağ asitleri, gliserol veya bir yağ asitinin gliserole ikinci karbonda bağlı kaldığı 2-monoaçil gliserol (monogliserid) ortaya çıkar. Yağların yanı sıra diyetlerde düşük miktarda bulunan fosfolipid ve kolesterol esterlerin yapısında da yağ asitleri bulunduğu için sindirimleri yağa benzer.

Enerjimizi sağladığımız makromoleküllerin sindirimi özetlenecek olursa:


Karbohidratlar: Ağızda ve ince barsakta sindirilirler. Sindirim tükrük ve pankreas a- amilazları ile enterositlerin disakkaridazları ve a- dekstrinaz enzimleri tarafın-
dan gerçekleştirilir.

Proteinler: Mide ve ince barsakta sindirilirler. Sindirim tripsin, kimotripsin, karboksipolipeptidaz, elastaz ve enterositlerin aminopolipeptidaz ve dipeptidaz enzimleri tarafından gerçekleştirilir.

Yağlar:
İnce barsakta sindirilirler. Sindirim pankreatik lipaz enzimi tarafından gerçekleştirilir. Karaciğerin salgısı olan safra yardımcı olur.

Bu makromoleküllerin yanı sıra nukleik asitlerin sindirimi de gerçekleştirilir. Duodenumda pankreasın enzimleri olan ribonukleaz ve deoksiribonukleaz enzimleri ve daha sonra enterositlerin enzimleri olan nukleozidazlar ve fosfatazlar tarafından pentozlara, fosfatlara ve azotlara kadar parçalanırlar.
 

Bebekler Neden Ağlar
‹‹ Önceki yazı

Ağız Kokuları ve Ağız İltihapları